Het Centrale Woldgebied en Duurswold kenmerken zich door een weids, open landschap dat slechts wordt onderbroken door enkele bewoningsreeksen, met verschillende dorpstypen als komdorpen, streekdorpen en wegdorpen. In het zuiden vormen de wegdorpen 'groene linten' die zich uitstrekken van Harkstede in het westen tot ­aan Siddeburen in het oosten met als hoogtepunt de Fraeylemaborg in Slochteren.

Iconen in de regio

Fraeylemaborg, Slochteren met landgoedbos

Kenmerkend voor het Groninger landschap zijn de statige borgen, hiervan is de Fraeylemaborg een prachtig en goed bewaard voorbeeld. De basis van wat zou uitgroeien tot de Fraelemaborg dateert al van voor 1300. In het bijbehorende landgoedbos zijn verschillende tijdslagen nog goed terug te lezen.

Het landgoed van de Fraeylemaborg is ruim 23 hectare groot. De borg werd in de middeleeuwen als steenhuis gesticht en groeide uit tot een imponerend gebouw met invloedrijke bewoners. Het borggebouw ontstond meer dan zeven eeuwen geleden en kreeg aan het eind van de 18de eeuw haar huidige uiterlijk. Het park, deels naar ontwerp van G.A. Blum en L.P. Roodbaard, is aangelegd in Engelse landschapsstijl. Hierbij zijn restanten van de formele barokke aanleg bewaard gebleven, zoals de karakteristieke middenas. Op het voorterrein staat het schathuis en het koetshuis. Naast het voorterrein staat de oranjerie. In het park staan 17de en 18de eeuwse zandstenen tuinornamenten.

Damsterdiep met zicht op hangende keukens Appingedam

De hangende keukens boven het Damsterdiep in Appingedam hebben de status van beschermd stadsgezicht verworven. De hangende keukens zijn een gevolg van een ruimtegebrek waar de stad mee te kampen had. Door slim te bouwen kon men hier op deze manier mee omgaan.

Meer over erfgoed

In het Centrale Woldgebied vinden we heel verschillende dorpstypen. Zo zijn de komdorpen Sint Annen en Thesinge op voormalige kloosterterreinen ontwikkeld en is Ten Boer een wierdedorp met een rechthoekig verkavelingspatroon. Noorddijk, Garmerwolde en Westerdijkshorn zijn streekdorpen langs (voormalige) dijken. De dorpen hebben markante dorpssilhouetten met kerken en korenmolens.

In Duurswold vormt het vrijwel volledig aaneengesloten dorpslint van Harkstede naar Siddeburen een duidelijke lijn in het landschap. De bebouwing van de dorpslinten is afwisselend met rentenierswoningen, landarbeidershuizen, (voormalige) winkeltjes, ambachtelijke werkplaatsen en enkele kerken. De dorpen worden vaak gekenmerkt door zware wegbeplanting en verspreid in het lint liggen monumentale boerderijen van het Oldambtster type, veelal met slingertuinen, grachten en zware erfbeplanting. Verder liggen verspreid in het landschap enkele buurtschappen zoals Lageland, Blokum, De Paauwen, en Tjuchem.

Hoewel vaak met zorg uitgevoerd, zijn de voorhuizen van de Oldambtster boerderijen in Duurswold vaak iets bescheidener dan in het oosten van de provincie. Verder vindt vergroting van de boerderijen niet plaats door verlenging van de schuur, zoals in het Oldambt, maar door verdubbeling van de kap. In extreme gevallen is een zeer brede zeskapsschuur het gevolg. Beeldbepalend zijn ook de los op het erf geplaatste forse, open kapschuren voorzien van rode pannen.

Ontvang gratis de Kwaliteitsgids nieuwsbrief

Ontvang gratis de Kwaliteitsgids nieuwsbrief

Schrijf je in op onze nieuwsbrief & ontvang Kwaliteitsgids nieuwsbrief in je mailbox.